Tổng quan về Rối loạn kinh nguyệt
Rối loạn kinh nguyệt là những bất thường về chu kỳ, thời gian hành kinh, lượng máu và các triệu chứng kèm theo, phản ánh tình trạng sức khỏe sinh sản của phụ nữ ở nhiều độ tuổi khác nhau.
Đặc điểm của chu kỳ kinh nguyệt sinh lý
Tuổi dậy thì trung bình từ 13 – 16 tuổi.
Chu kỳ kinh đều đặn dao động từ 21 – 35 ngày.
Tính chất máu kinh: màu đỏ sẫm, không đông, mùi hơi tanh đặc trưng.
Lượng máu mất trung bình 50 – 80ml/chu kỳ, tương đương 3-5 băng vệ sinh/ngày.
Triệu chứng tiền kinh nguyệt: Căng tức ngực, đau bụng dưới nhẹ, thay đổi tâm trạng.
Thời gian hành kinh kéo dài từ 2 – 7 ngày.
Các dạng rối loạn kinh nguyệt thường gặp
Vô kinh nguyên phát: Quá 16 tuổi chưa có kinh lần đầu.
Rối loạn chu kỳ: Vòng kinh quá ngắn (<21 ngày - Đa kinh) hoặc quá dài (>35 ngày – Kinh thưa).
Bất thường về tính chất: Máu kinh loãng hồng nhạt hoặc vón cục lớn, mùi hôi khó chịu, lượng máu thay đổi đột ngột.
Thống kinh: Đau bụng dữ dội khi hành kinh. Rong kinh: Thời gian hành kinh kéo dài >7 ngày. Cường kinh: Lượng máu kinh ra ồ ạt >80ml. Rong huyết: Ra máu bất thường ngoài chu kỳ. Thiểu kinh: Lượng máu kinh quá ít (<20ml) hoặc thời gian hành kinh ngắn (<2 ngày).
Nguyên nhân bệnh lý gây rối loạn kinh nguyệt
Vô kinh nguyên phát thường liên quan đến dị tật bẩm sinh đường sinh dục (tử cung nhi hóa, không có tử cung/âm đạo, màng trinh không thủng). Chu kỳ kinh không đều thường do rối loạn chức năng phóng noãn, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
Kinh nguyệt có mùi hôi:
Tuổi dậy thì: Vệ sinh vùng kín kém, viêm nhiễm âm đạo.
Tuổi sinh sản: Viêm nội mạc tử cung, viêm vùng chậu, sót nhau sau sảy thai/sinh.
Tiền mãn kinh/Mãn kinh: Cảnh báo ung thư cổ tử cung hoặc ung thư nội mạc tử cung.
Thống kinh (Đau bụng kinh dữ dội):
Thống kinh cơ năng: Tử cung gập, lỗ cổ tử cung hẹp.
Thống kinh thực thể: Lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, dính buồng tử cung.
Thiểu kinh (Kinh ít):
Tuổi dậy thì: Trục hạ đồi – tuyến yên – buồng trứng chưa hoàn thiện.
Tuổi sinh sản: Suy buồng trứng sớm, PCOS, dính buồng tử cung sau nạo hút.
Cường kinh (Kinh nhiều, máu cục):
Tuổi dậy thì: Rối loạn đông máu, PCOS.
Tuổi sinh sản: U xơ tử cung dưới niêm mạc, polyp lòng tử cung, quá sản nội mạc.
Tiền mãn kinh: Bệnh lý ác tính tử cung/buồng trứng.
Xuất huyết tử cung bất thường:
Tuổi dậy thì: Xuất huyết tử cung cơ năng do không phóng noãn.
Tuổi sinh sản: Tác dụng phụ của thuốc tránh thai, thai ngoài tử cung, dọa sảy thai, polyp cổ tử cung.
Tiền mãn kinh: Cần loại trừ ung thư nội mạc tử cung.
Dấu hiệu lâm sàng nhận biết rối loạn kinh nguyệt
Chu kỳ kinh nguyệt
Chu kỳ kinh không đều, ngắn dưới 21 ngày (đa kinh), dài trên 35 ngày (kinh thưa) hoặc vô kinh thứ phát (mất kinh > 3 tháng ở người có kinh đều, > 6 tháng ở người kinh không đều).
Số ngày hành kinh
Thời gian ra máu kéo dài trên 7 ngày (rong kinh) hoặc quá ngắn dưới 2 ngày (thiểu kinh).
Tính chất máu kinh
Máu kinh thay đổi màu sắc (đen, nâu sẫm, hồng nhạt), có nhiều cục máu đông lớn, hoặc lẫn mủ/dịch nhầy có mùi hôi.
Hệ lụy của rối loạn kinh nguyệt đối với sức khỏe sinh sản
Thiếu máu mãn tính
Rong kinh, cường kinh kéo dài gây mất máu, dẫn đến tình trạng thiếu máu thiếu sắt. Người bệnh thường xuyên mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, da xanh xao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng sống.
Tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa
Máu kinh là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Tình trạng rong kinh kéo dài tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập ngược dòng, gây viêm âm đạo, viêm nội mạc tử cung, viêm phần phụ…
Vô sinh – Hiếm muộn
Rối loạn kinh nguyệt thường đi kèm với rối loạn phóng noãn hoặc các bệnh lý thực thể tại tử cung/buồng trứng (u xơ, lạc nội mạc, buồng trứng đa nang), làm giảm khả năng thụ thai, tăng nguy cơ vô sinh.
Ảnh hưởng tâm sinh lý và thẩm mỹ
Rối loạn nội tiết tố (Estrogen, Progesterone) khiến da dẻ sạm nám, nổi mụn, lão hóa sớm. Tâm lý người bệnh thường xuyên căng thẳng, cáu gắt, giảm ham muốn tình dục.
Cảnh báo bệnh lý ác tính
Xuất huyết tử cung bất thường, đặc biệt ở phụ nữ tiền mãn kinh/mãn kinh có thể là dấu hiệu sớm của ung thư niêm mạc tử cung, ung thư cổ tử cung. Cần thăm khám ngay để tầm soát.
Hướng điều trị chuyên khoa
Nếu tình trạng rối loạn kéo dài > 3 chu kỳ, chị em cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám. Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm nội tiết, siêu âm để chẩn đoán nguyên nhân và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp (nội khoa hoặc ngoại khoa).
Để được tư vấn chuyên sâu và thăm khám trực tiếp với chuyên gia đầu ngành, Quý khách vui lòng liên hệ:
PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA
BS.CKII PHẠM THỊ NGỌC ĐIỆP
Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, Phường 4, Quận 10, Tp HCM
Hotline: 033.5155.192
Email: bsdiepbvtudu@gmail.com
Website: sanphukhoabsdiep.com
Fanpage: fb.com/Sanphukhoatudu.bsdiep